Con người tự do

Giáp Văn Dương

Triết lý giáo dục của thời đại mới phải hướng đến việc đào tạo con người tự do, thay vì đào tạo con người công cụ như hệ thống giáo dục hiện thời. Con người tự do là đích đến của giáo dục.

Tôi đã dành 22 năm của cuộc đời mình để đi học. Trong đó, 17 năm học phổ thông và đại học ở Việt Nam, và 5 năm sau đại học ở nước ngoài. Trong khoảng thời gian đó, tôi đã trực tiếp trải nghiệm ba nền giáo dục khác nhau.

Tôi cũng là một phụ huynh có ba con nhỏ. Con đi học, tôi vì trách nhiệm và vì tò mò mà dành thời gian tìm hiểu chương trình, rồi học cùng con ở hai quốc gia khác nhau nữa. Vậy tính ra, tôi đã đi qua năm nền giáo dục Á - Âu, cả trực tiếp và gián tiếp.

Vậy tôi thấy gì khác nhau trong năm nền giáo dục đó? Và quan trọng hơn, bài học nào sẽ được rút ra từ những trải nghiệm thực tế đó.

Tôi thấy rằng, dù khác nhau về văn hóa, thể chế và tôn giáo, nhưng mục tiêu giáo dục nơi đâu cũng chỉ chia ra thành hai loại: Đào tạo con người công cụ và đào tạo con người tự do.

Hai mục tiêu này không tách bạch tuyệt đối, thường lồng ghép xen lẫn vào nhau theo chủ ý hoặc vô thức do tập tục. Tùy theo mức độ công cụ hay tự do nhiều hay ít, mà hệ thống giáo dục đó sẽ tạo ra con người công cụ hay con người tự do theo cách tương ứng.

Như mọi hệ thống sản xuất khác, một hệ thống chỉ có thể vận hành trơn tru hiệu quả và không rơi vào hỗn loại khi hình dung đích xác được sản phẩm đầu ra có những thuộc tính nào. Với giáo dục, thì đó chính là việc gọi tên triết lý giáo dục thông qua việc trả lời câu hỏi cốt yếu: Hệ thống giáo dục hướng đến việc đào tạo con người nào?

Câu trả lời cho câu hỏi này không là gì khác, mà chính là triết lý giáo dục. Chỉ khi nào câu hỏi này được trả lời rõ ràng, dõng dạc và chính danh thì triết lý giáo dục mới tỏ lộ và trở thành tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi hoạt động của hệ thống giáo dục. Nếu không, giáo dục sẽ rơi vào bế tắc.

Với cách hiểu về triết lý giáo dục như thế, với việc phân tích nội dung chương trình giáo dục và với những trải nghiệm về hệ thống giáo dục hiện hành, tôi hoảng hốt nhận ra rằng, triết lý giáo dục của hệ thống hiện thời là đào tạo con người công cụ.

ĐIỂM TIN VÀ BÌNH LOẠN (Ngày 29/5/2017)

Fb Thuân van bui

1. Quốc hội vẫn đang nóng với chủ đề "luật sư phải tố thân chủ". Trên PLO.vn có bài viết như một cái tát vào mặt bà Nguyễn Thị Kim Ngân với tiêu đề: "Luật sư không thể vạch áo thân chủ". (Đó là ý kiến của ông FUSHIHARA HIROTA TS luật (J.D) Nhật Bản, cử nhân luật Việt Nam. Tất nhiên, bà Ngân không hiểu gì về luật cũng như các công ước Quốc tế nhưng lại cố phát biểu liều. Cơ quan lập pháp đất nước với người đứng đầu như bà Ngân thì quả thật rất phúc đức cho Việt Nam). https://goo.gl/sHFeB7

2. Trên Dân Việt có bài viết rất đáng nguyền rủa với tiêu đề: "Sau sự số do Formosa, chuyển qua nuôi đà điểu, lãi 16 triệu/tháng". (Bài viết này mang đậm dấu ấn của tuyên giáo. Sẽ ra sao nếu hàng trăm nghìn hộ gia đình bị ảnh hưởng bởi thảm họa Formosa chuyển qua nuôi đà điểu? Khi đó ai sẽ "giải cứu đà điểu". Và thật khốn nạn khi báo chí ru ngủ dư luận và những người dân bị thiệt hại bởi thảm họa bằng bài viết khốn nạn, bất chấp lương tri của tuyên giáo như bài viết này). https://goo.gl/KX0MvS

3. RFA có bài viết: "Giáo dân Quỳnh Lưu bị lực lượng địa phương hành hung" . (Theo đó, huyện Quỳnh Lưu tổ chức diễn tập quân sự "trên cầu" và tổ chức bắn súng vào giáo xứ Song Ngọc, huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An. Các lực lượng công an côn đồ đã đánh đập bất cứ người dân nào quay phim chụp ảnh, bất kể là phụ nữ hay đàn ông. Cuộc diễn tập quân sự này như muốn dằn mặt những người công giáo và linh mục địa phương). https://goo.gl/HxiTHN

4. Trên Lao Động có bài viết: "Hàng tỉ đồng tiền đền bù đã... chi sai địa chỉ”. (Không hề sai đâu, rất đúng địa chỉ vào các quan chức địa phương đấy ạ). https://goo.gl/ClkglJ

5. TPHCM nói gì trước thông tin ông Đoàn Ngọc Hải bị cấm dẹp vỉa hè? (Rùm beng làm gì cho mất thời gian, càng dẹp càng loạn, càng làm càng phá thôi). https://goo.gl/DtGRoy

6. Tòa án bác đơn tài xế kiện cảnh sát giao thông TP.Vinh. (Trong một xã hội công an trị, công an làm trùm với quyền lực vô biên không ai kiểm soát, công an có thể ngồi xổm lên luật thì các vụ kiện công an làm sai chỉ là trò cười. Chính vì có thể ngang nhiên càn quấy, ngang nhiên đánh đập, ngang nhiên giết người, ngang nhiên cướp bóc nên các gia đình ở Việt Nam đua nhau chạy cho con làm công an đê mong con làm bố đời và ngồi lên đầu lên cổ dân). https://goo.gl/Q8izKz

Tổng Thống Mỹ nói về VN

Nếu đây là lời phát biểu của tân tổng thống Mỹ Donald Trump tối qua khi ký giả hỏi về vấn đề Việt nam:
Đảng Cộng sản Việt Nam ư ?!
Tôi nói thật , Bao năm qua họ chỉ lợi dụng Mỹ, họ chơi trò nước đôi đi 2 dây giữa Chúng Ta và Trung Quốc.!.!..
Họ kêu gọi Mỹ và các Nước khác ủng hộ họ trong vấn đề biển đông và các vấn đề xung đột liên quan đến Trung Quốc; nhưng chính họ lại phục tùng, vâng lời Trung Quốc như một sứ giả chư hầu thời phong kiến.
Tôi là người ngay thẳng và không ưa những kẻ "2 lưỡi"; những tay lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam thậm chí còn có 3-4 lưỡi...
Không có TPP gì cả, không có tạo điều kiện hay viện trợ gì cả , và không có cho nhập khẩu hưởng lợi từ Mỹ nữa ...Và nếu họ còn chơi trò "Lợi Dụng" nữa thì Chúng ta nên rút quân khỏi Biển Đông.... để cho "Anh Em chúng nó xé xác nhau".
Đến lúc nào đó người dân Việt Nam thật sự muốn từ bỏ cái đám Tham nhũng vơ vét ấy thì Chúng ta mới suy nghĩ về chính sách tốt hơn .... cho đất nước Việt nam , và tôi luôn lên tiếng bảo vệ tiếng nói của toàn dân Việt nam dám nói về đảng cộng sản VN....
Có biết Nhục không vậy đảng

FB Dau Phu

https://www.facebook.com/photo.php?fbid=674337619432888&set=a.266114360255218.1073741827.100005699687314&type=3&theater

Yêu cầu đối thoại

Kính gửi ông: Võ Văn Thưởng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN).

Mới đây, truyền thông trong nước đưa tin ông, với tư cách ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương ĐCSVN, đã đề xuất và “đang chờ Ban Bí thư thông qua một văn bản hướng dẫn về việc tổ chức trao đổi và đối thoại với những cá nhân có ý kiến và quan điểm khác với đường lối, chủ trương, quan điểm của Đảng và pháp luật của Nhà nước”.

Chúng tôi, các thành viên Câu lạc bộ Lê Hiếu Đằng (CLB LHĐ), nhận thấy đây là việc làm thiết thực, cấp bách để kịp thời giải quyết những mâu thuẫn giữa Nhân dân và Nhà nước gây ra bởi các chính sách mà nhà nước đã ban hành.

Trong nhiều vấn đề là nguyên nhân của mâu thuẫn, có vấn đề quyền sở hữu đất đai như điều 53 Hiến pháp Việt Nam năm 2013 qui định:

“Đất đai, tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản, nguồn lợi ở vùng biển, vùng trời, tài nguyên thiên nhiên khác và các tài sản do Nhà nước đầu tư, quản lý là tài sản công thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý”.

NÊN TỔ CHỨC ĐỐI THOẠI NHƯ THẾ NÀO

Nguyễn Đình Cống

Vấn đề đối thoại do ông Trưởng ban Tuyên giáo Võ Văn Thưởng nêu ra ngày 18 tháng 5 chẳng qua chỉ là một thông tin tại hội nghị kiểm điểm việc học tập Hồ Chí Minh chứ chưa phải là một nghị quyết của Đảng. Ông Thưởng nói đối thoại là cần thiết, Đảng không sợ đối thoại, nhưng không nói rõ sẽ tổ chức đối thoại, vì còn phải cố gắng chờ Ban bí thư thông qua. Nghĩa là chưa thông qua, và chưa biết đến bao giờ mới thông qua. Vậy phải chăng đây chỉ là cái bánh vẽ hoặc là bánh có tẩm chất bổ làm dịu thần kinh?

Dù sao thì ông Trưởng ban tuyên giáo đã nói ra miệng, mà “Nhất ngôn ký xuất tứ mã nan truy”. Bỏ qua cái ý cho rằng đây chỉ là bánh vẽ, là thủ đoạn, là quá ngây thơ mới tin. Hãy cứ buộc vào, cho rằng Đảng muốn đối thoại thực sự.

Đoán rằng Ban tuyên giáo chưa quen tổ chức đối thoại nên tôi cố tìm hiểu các cuộc đối thoại trên thế giới để gợi ý, may ra có đóng góp được chút gì.

Đối thoại gồm chủ yếu bên A và B, đó là 2 bên có quan điểm hoặc quyền lợi khác nhau trong cùng một vấn đề đặt ra. Hiện nay ở VN, một bên là đại diện cho lãnh đạo của Đảng, tạm gọi là bên A, một bên là đại diện cho nhân dân. Ngoài ra cần có ban điều hành và trong nhiều trường hợp còn cần thêm bên thứ ba. Ban điều hành, đặc biệt là trưởng ban phải là người trung lập, do hai bên A, B hiệp thương chọn ra. Việc này có thể tham khảo cách làm của Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam. Bên thứ ba là cử tọa trực tiếp tham dự, là những người theo dõi, là thông tin đại chúng.

Này là “Đối thoại”*

KHÔNG THỂ KHÔNG KẾT LUẬN BỌN LỆNH CẢN MÌNH 18 GIỜ TỐI NAY LÀ BỌN PHẢN QUỐC!

A Nguyen Quang

Đấy là nội dung chính mình nhắc đi nhắc lại cho 5 cậu an ninh đã cướp điện thoại và bắt cóc mình để cản mình đến ăn cơm tối với đoàn đối thoại nhân quyền Mỹ-Việt sẽ diễn ra ngày mai.

Mình nhận lời mời đến 15 Chân Cầm ăn tối với họ lúc 18:30 ngày 22-5-2017. Từ thứ Bảy, 20/5 đã có 4-5 an ninh canh suốt ngày. Hôm Chủ nhật tăng thêm nữa. Hôm nay gần 10 chú.

Gần 18 giời mình bật live stream trên Facebook và đi ra. Mấy cậu ngồi canh ở gần nhà chạy ra trước. Ra đến đầu ngõ thì 3 tên xông vào cướp điện thoại và mấy tên khác tống mình lên xe. Lên xe nhận ra ngay 1 cậu đã bắt mình đi Hưng Yên lúc cản mình đi gặp Obama khoảng 1 năm trước.

Đi được 10 mét, mình hỏi điện thoại đâu. Hóa ra 1 cậu đang cầm nhưng không lên xe, tổng cộng có 3-4 cậu như vậy. Mình kêu họ dừng xe và trả điện thoại. Cậu cầm điện thoại lên xe ngồi vào ghế trước (2 cậu ngồi 1 ghế). Như thế tổng cộng có 5 người, lái xe và 2 cậu ngồi ghế trên. Một cậu ngồi bên trái, cậu người quen đi Hưng Yên ngồi bên phải. Họ để điện thoại cho cậu ngồi bên phải mình cầm. Hai người này còn thò vào túi áo, túi quần mình lần xem có điện thoại khác, hay máy móc gì không. Mình kịch liệt phản đối thái độ láo xược ấy.

Không được biến Nhân quyền thành vật hy sinh cho cuộc chiến đấu đá nội bộ

Bác sĩ Nguyễn Đan Quế

Saigon ngày 20 tháng 5 năm 2017

THƯ NGỎ GỬI:

- Các phe phái đang tranh giành quyền lực trong Bộ Chính trị ở Hà Nội

- Tân Bí thư Thành ủy Sài Gòn Nguyễn Thiện Nhân

- Giám đốc Công an Sài Gòn & Bộ trưởng Công an

Thưa các ông,

Được biết:

- Cuộc đối thoại Nhân quyền Việt-Mỹ sắp diễn ra ngày 23-5-2017 ở Hà Nội trong bối cảnh chóp bu Bộ Chính trị đang cấu xé, loại bỏ nhau nhằm tranh giành quyền lực.

- Phong trào quần chúng miền Trung đang dâng cao đòi kiện Formosa phải bồi thường thiệt hại tương xứng với thảm họa môi trường biển do Formosa gây ra.

- Sài Gòn có Bí thư Thành ủy mới là Nguyễn Thiện Nhân, thay thế Đinh La Thăng bị thanh trừng, người mà khi tại chức đã thẳng tay đàn áp Nhân quyền tại Sài Gòn.

Ôi sợ cái đầu ông chủ nhiệm quá!

Nguyễn Đình Ấm

Tại cuộc họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng ngày 15/5/2017 sau những phát biểu quan ngại của PCT Quốc hội Đỗ Bá Tỵ, Tòng Thị Phóng về vụ Đồng Tâm, ông Võ Trọng Việt Chủ nhiệm Ủy ban An ninh, Quốc phòng của Quốc hội đã khẳng định: “Chúng ta đi nước ngoài nhiều nhưng chưa có nước nào yên ổn như Việt Nam, ta thấy vụ Đồng Tâm ghê gớm nhưng so với các nước đã là gì đâu”.

Tôi thực sự shock trước câu nói này giữa diễn đàn Quốc hội của ông Võ Trọng Việt. Ôi, đất nước tôi như thế này mà ông cho là “chưa có nước nào yên ổn” như nước ta, tức yên ổn nhất thế giới?

Có lẽ ngày nào cũng phải có hàng trăm, nghìn cuộc biểu tình, bạo loạn, hàng nghìn người chết, nhà cửa tan hoang, dân chạy loạn tứ tung… thì ông mới cho là “không yên ổn”?

Ở nước ta hiện nay đang chứa đựng mâu thuẫn lớn giữa một bên là nhà cầm quyền độc tài tham nhũng “nhìn đâu cũng thấy, sờ đâu cũng có”, để cho ngoại bang xâm lược cương thổ, biển, đảo, tàn phá môi trường, đầu độc giống nòi, sở hữu hết ruộng vườn, khoáng sản… với một bên là nhân dân không có quyền cơ bản, không được sở hữu những của cải cơ bản của quốc gia, luôn nơm nớp tai nạn giao thông, tội phạm, thuế phí chồng chất, những cuộc “giải tỏa, thu hồi” đất đai, kiện cáo… tang thương, đổ máu, giam cầm, tù tội…

Tuy nhiên ở VN không xảy ra những cảnh tượng, bạo loạn nói trên bởi vì dân ta có truyền thống nhân ái, hiền hòa và theo xu thế của thời đại. Vì thế nên dù phần lớn dân VN bất đồng chính kiến với nhà cầm quyền nhưng chỉ đấu tranh ôn hòa bằng lời lẽ và những cuộc biểu tình hòa bình trên hè phố nhưng luôn bị nhà cầm quyền chặn ngay từ cửa nhà, trấn áp từ khi trứng nước. Những cuộc khiếu kiện, thỉnh cầu hàng trăm người của bà con hết năm này qua năm khác nhưng bị báo chí làm ngơ, chính quyền giải tán bằng vũ lực… nên mới có cái sự “yên ổn” ấy.

BỖNG DƯNG MUỐN KHÓC

Hoàng Hoang Sa

Khóc là hèn là nhát phải không em
Nhưng không khóc hận này sao vơi được
Đất nước chúng ta nay bốn bề thọ giặc
Còn đâu Rừng vàng, đâu Biển bạc một thời hoa

Muốn xé tan lồng ngực hét thật to
muốn phỉ nhổ lũ tà quyền bán nước
Anh muốn khóc mà không sao khóc được
Nước mắt đặc lại rồi keo quánh ở đáy tim

Khóc là hèn là bạc nhược phải không em
Bởi thành phố hôm nay thay cờ hoa bằng thép gai dây kẽm
Không khí nặng nề cứ như thời kháng chiến
Ai chia cắt lòng người cho u ám cả trời quê

Những người ly khai: nền tảng của dân chủ

Từ Thức

Những người ly khai (dissidents) đang tranh đấu cho nhân quyền là lương tâm của xã hội, mà bất cứ một quốc gia nào, nhất là những nước sống dưới ách độc tài, phải ghi ơn. Đó là kết luận của Michel Eltchaninoff, một triết gia Pháp, sau khi bỏ ra nhiều năm đi gặp và nghiên cứu về các dissidents tại nhiều quốc gia.

Tác giả cuốn ‘Les Nouveaux Dissidents’ (Những người ly khai mới)[1] vừa xuất bản ở Pháp, viết: những người ly khai là mối kiêu hãnh của xã hội. “Trong khi mọi người lo lắng cho sự nghiệp, an toàn, quyền lợi và tự do cá nhân, họ chấp nhận trả giá cho sự phẫn nộ của họ. Bị chà đạp bởi nhà cầm quyền, trước sự thờ ơ của người đồng hương, họ đứng dậy sau mỗi thử thách và trung thành với lý tưởng của mình, đôi khi tới kiệt lực”. Eltchaninoff nghiên cứu về những người mà ông gọi là “dissidents mới”, bởi vì những người ly khai của thời đại Internet có nhiều điểm khác với những thế hệ trước, cả về nhân sinh quan lẫn phương pháp tranh đấu.

Dissidents mới, dissidents cũ